Bu bölümde Avrupa Yatırım Bankası Kredileri hakkında kısa bilgiler verilmektedir.
AVRUPA YATIRIM BANKASI KREDİLERİ HAKKINDA BİLGİ
AYB, 1958 yılında Roma Antlaşması ile kuruldu. Merkezi Lüksemburg’da. AYB, AB içinde bağımsız, tüzel bir kişiliğe ve mali özerkliğe sahip bir kuruluş. AYB’nin amacı Birliğin dengeli büyümesine katkıda bulunacak yatırım projelerini finanse etmek için kredi sağlamaktır. AYB, AB’nin uzun vadeli krediler veren mali kuruluşu niteliği taşıyor.
AYB’NİN KAYNAKLARI NELERDİR?
AYB’nin sermayesi üye ülkeler tarafından karşılanır. Zaten AYB Yönetim Kurulunu da üye ülkelerin maliye bakanları oluşturur. AB’nin genişlemesi ve büyümesi AYB’ye de yansımıştır. AYB’nin mali zaman içinde artmış; 1958 yılında 1 milyar Euro olan sermayesi 1999 yılında 100 milyar Euro’ya ulaşmıştır. 2000 yılında Banka 36 milyar Euro’dan fazla kredi sağlamıştır. AYB mali yapısı ile dünyanın önde gelen uluslararası finans kuruluşları arasında yer alıyor. Şunu unutmamak gerekiyor ki AYB, kar amacı gütmeyen bir kurumdur.
AYB KREDİLERİ NERELERDE KULLANILIR?
AYB’nin finanse ettiği projelerin önemli bir bölümü, AB içerisinde ekonomik açıdan geri kalmış bölgelerin kalkınması amaçlı projelerdir. AYB kredileri başta Yapısal Fonlar olmak üzere Birliğin diğer mali araçlarını destekliyor. Banka AB’ne üye olmayan ülkelere yönelik işbirliği politikalarının hayata geçirilmesine de yardımcı oluyor: Afrika, Karayipler ve Pasifik ülkelerinde, Akdeniz havzasında, Orta ve Doğu Avrupa’da, Latin Amerika ve Asya’da faaliyette bulunuyor.
AYB KREDİLERİNDEN KİMLER YARARLANIYOR?
AYB kredilerinden gerek kamu gerekse de özel sektör projelerinin yararlanabildiği AYB kredileri ulaştırma, haberleşme, çevre, enerji, sanayi, tarım ve hizmetler sektörüne veriliyor. Desteklenecek projelerin sınır-ötesi niteliğine sahip olması tercih ediliyor ve kredi oranı genel olarak projenin toplam yatırım maliyetinin yüzde 50’sini aşmıyor.
TÜRKİYE’NİN KULLANDIĞI AYB KREDİLERİ VAR MI?
AYB’nin Akdeniz ülkelerine yönelik Avrupa-Akdeniz Ortaklığı ve Akdeniz Ortaklığı kredi paketleri, aday ülkelere yönelik Katılım Öncesi Yardım İmkanı, TERRA (Deprem sonrası rehabilitasyon ve yeniden yapılanma için Avrupa Konseyi’nin girişimi ile 29 Kasım 1999 tarihinde oluşturulan AYB özel kredi paketidir) ve Gümrük Birliği’ni Desteklemeye Yönelik Kredi paketi Türkiye’nin kullanımına açıktır.
AVRUPA YATIRIM BANKASI KREDİLERİ:
Ülkemiz Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerine uygun koşullu finansman imkanı sağlama yönünde Avrupa Yatırım Bankası (AYB) ile 250 Milyon Euro tutarındaki IV. Dilim AYB Sanayi Sektör Kredisi anlaşması 04 Mart 2004 tarihinde imzalanmıştır. Sanayi Sektörü Global Kredi IV olarak adlandirdiğimiz bu kredi ile küçük
ve orta ölçekli sanayi kuruluºlarimiz, yani KOBİ’ler için 250 milyon Euro
tutarinda bir altyapi yatirim kaynaği yaratilmaktadir.
KREDİ;
Borçlu Bankalar tarafından AYB kriterlerine göre seçilecek küçük ve orta ölçekli projelerin finansmanında kullanılabilecektir. Buna göre; 500 kişiden az işçi çalıştıran ve bilanço net sabit kıymet tutarı 75 Milyon Euro ve daha az olan firmalar Küçük ve Orta Ölçekli olarak tanımlanmaktadır. Kredi kullandırılabilecek sektörler; sanayi, turizm, sağlık, eğitim ve hizmetler olarak belirlenmiştir. Proje bazında kullandırılabilecek kredi tutarı toplam yatırım tutarının %50’si ile sınırlı olup minimum 500.000, maksimum 12.500.000 Euro tutarında olabilecektir. Kredi firmalara döviz olarak minimum 2 yıl ödemesiz dönem dahil 6 yıl maksimum 12 yıl vadeli kredi şeklinde ya da minimum 4 yıl vadeli finansal kiralama şeklinde kullandırılabilecektir. Kredi, firmalara AYB’ den borçlanma maliyeti üzerine ilave edilecek Banka komisyonu ile kullandırılacak olup Euribor bazlı değişken faiz yada kullanım tarihinde belirlenecek AYB sabit borçlanma faiz oranı uygulanacaktır.
AYB GLOBAL IV KREDİSİ
Avrupa Yatırım Bankası’nca Türkiye’deki KOBİ'lere kullandırılmak üzere sağlanan 250 Milyon Euro tutarındaki kredi anlaşması 04.03.2004 tarihinde Hazine Müsteşarlığı ile imzalanmış bulunmaktadır. Kredi, özel sektöre ait, sanayi, turizm,sağlık ve eğitim sektörlerinde faaliyet gösteren KOBİ’ lere kredi veya finansal kiralama şeklinde kullandırılabilecektir. Kredi kullanabilecek projenin toplam yatırım tutarı minimum 500.000 Euro maksimum 25.000.000 Eurodur. Kredi tutarı yatırım tutarının %50’ si ile sınırlıdır. Vade kredi olarak kullanımlarda en az 2 yıl ödemesiz 6 yıl, finansal kiralama kullanımlarında ise en az 4 yıl olabilecektir. Kredinin faiz oranları bankalara göre değişiklik gösterebilecektir.
Hazine Müsteşarlığı Garantörlüğünde sağlanan krediye Türkiye Kalkınma Bankası, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası, Türkiye Vakıflar Bankası, Türkiye Halk Bankası ve T.C. Ziraaat bankası aracılık edecektir.
AVRUPA YATIRIM BANKASI KAYNAKLI KOBİ KREDİSİ
T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı’nın garantörlüğünde AVRUPA YATIRIM BANKASI (AYB)’ından temin edilecek Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler’in yatırım projelerinin finansmanına ilişkin olarak Vakıf Bankın da borçlu sıfatıyla yer aldığı 125.000.000 EURO’luk kredi anlaşması imzalanmıştır. Kredi, Avrupa Yatırım Bankası kaynaklarından havuz sistemine uygun olarak ilk gelen ilk kullanır prensibiyle ve Vakıf Bank tarafından kredilendirilmesi uygun görülen projeler için Avrupa Yatırım Bankası’nın onayı ile kullandırılacaktır.
1. Krediden Faydalanabilecek Firma Ölçeği:
Söz konusu kredi paketinden aşağıdaki koşulları sağlayan Avrupa Yatırım Bankası kriterlerine göre Küçük ve Orta Ölçekli İşletme (KOBİ) niteliğindeki firmalar faydalanabilecektir.
A ) Firmaların bilançosundaki net sabit kıymetlerin (Brüt sabit kıymetlerden birikmiş amortisman düşüldükten sonra) 75.000.000 EURO muadili TL’ndan fazla olmaması,
B ) 500 kişiden az işçi çalıştırılıyor olması,
C ) Kredi talep eden firmanın sermeyenin 1 / 3 ‘ünden fazlasının Küçük ve Orta Ölçekli İşletme tanımına girmeyen başka bir firma, Grup ya da Holdinge ait olmaması, gerekmemektedir.
2. KOBİ Kredisi’nin Kullandırım Kapsamı:
Söz konusu kredi yukarıda tanımı yapılan şartlara ve tüzel kişiliğe haiz Özel Sektör firmalarına Türkiye de yapacakları yatırım projelerinin finansmanı amacıyla kullandırılacaktır.
3. Aşağıda belirtilen sektörlerde faaliyet gösteren firmalar bu krediden yaralanamayacaktır.
- Silah Mühimmat imalatı,
- Askeri ekipman (Donanım),
- Tütün Ürünleri, alkol imalatı ve dağıtımı,
- Konut,
- Gelir getirmeyen organizasyonların, ticari olmayan aktiviteleri için kullanılan idari binalar ve ofisler,
- Atıkların yakılarak yok edilmesi ve toksik atıkların arıtılması,
- Kumar ve bahis faaliyetleri,
- Eğitim,
- Sağlık ve sosyal işler,
- Kamu idareleri (Belediyeler, KİT’ler, İl Özel İdareleri ve bunların iştirakleri v.b.)
4. Finansman Şekli;
Söz konusu kredi paketi kapsamında; proje bazında Vakıf Bankın elemanlarınca yapılacak proje değerlendirmesi neticesinde aşağıdaki limitler dahilinde hesaplanmış olan toplam yatırım tutarının azami % 50’sine kadarlık kısmı kredilendirilebilecektir. Kredilendirme aşamasında öngörülen yatırımın EN AZ % 50’si firma özkaynaklarıyla finansmanı gerekmektedir.Yapılacak olan yatırım (Komple yeni yatırım, Modernizasyon, Tevsii, Yenileme v.b.) Yatırım Teşvik Belgesine bağlanmış olmalıdır. Belgesiz yatırımlar finanse edilmeyecektir. Kredi başvurusu sırasında yatırımın en az % 30’luk bölümü firma özkaynaklarıyla tamamlamış olmalıdır. Yatırıma başlanmış veya % 30’luk bölümleri gerçekleştirilmemiş yatırımlar için kredi talep edilmeyecektir. Ayrıca toplam yatırımın % 50’sinin firma özkaynaklarıyla tamamlanması zorunlu olduğundan mevcut fonları ve kaynakları tamamlamaya yeterli olmayan firmalar lehine kredi talepleri değerlendirmeye alınmayacaktır.
Kredinin döviz cinsinden kullandırılacak olması ve kur riski nedeniyle ihracata dönük projelere kredi kullandırılabilecek olup, projeye konu yatırım tamamlandıktan sonra üretilecek mamulün ihracata yönelik olması şartı aranacaktır.
Finanse edilecek toplam yatırımın;
- Maksimum Tutarı, 25.000.000 EURO
- Minimum Tutarı, 1.000.000 EURO
Bu durumda proje bazında kullandırılabilecek kredi;
- Maksimum Tutar, 12.500.000 EURO
- Minimum Tutar, 500.000 EURO Olacaktır.
5. Kredinin Kullandırılacağı Para Birimi;
Kredi kullandırımları ilgili firmaya “EURO” cinsinden yapılabilecek ve kredinin geri dönüşü ve faiz ödemeleri yine kullandırılan döviz cinsinden yapılacaktır.
6. Çevre Mevzuatına Uyum Şartı;
Kredilendirilecek projelerin Türkiye ve Avrupa Yatırım Bankası’nın çevre mevzuatı kriterini karşılıyor olması gerekmektedir.
7. Kredinin Vadesi;
Kredi, 2 yıl ödemesiz 5 yıl ödemeli olmak üzere toplam 7 yıla kadar vadeli olarak kullandırılacaktır.
8. Kredinin Geri Ödemeleri;
Kredi anapara ödemeleri; ilk ödemesiz dönem sonunda (15 Haziran ve 15 Aralık tarihlerinden hangisine rastlıyorsa) başlamak üzere 6’şar ayda bir 10 eşit taksitte yapılacaktır. Anapara geri ödemeleri vade boyunca da her yılın 15 Haziran ve 15 Aralık günlerinde yapılacaktır.
9. Kredi Faizi;
Krediye vadesi boyunca yıllık % “EUROBOR + 0,30 marj” oranında değişken faiz uygulanacaktır.
10. Bankaca Uygulanacak Komisyon;
Vakıf Bank tarafından krediden yıllık % 4 oranında komisyon alınacaktır. Söz konusu komisyon, 6’ şar ayda bir kredinin faiz tahakkuk dönemlerinde olmak üzere tahakkuk ettirilip tahsil edilecektir.
11. Kredinin Kullandırım Esasları;
- Bu kredi paketinden kullandırılacak krediler ve bu krediler ile ilgili olarak firmaların Yatırım Teşvik Belgesi alınmış olması ve belgede talep edilen krediyi karşılayacak tutarda Döviz / Dış Kredi öngörülmüş olması şartı aranacaktır.
- Kredi yatırım tutarının % 50’ si özkaynak % 50’ si yabancı kaynak dengesi içinde ve Yatırım Teşvik Belgesi’ndeki harcamaların ve eki Global Listelerde yer alan makine ve ekipmanın finansmanında kullandırılacağından, belgede yer almayan herhangi bir harcama kalemi için kredi kullandırılmayacaktır.
- Yurtdışından alınacak makine ve ekipman için akreditif açılmak suretiyle kredinin kullandırımı mümkün bulunmaktadır.
- Firmanın son üç yıldaki toplam cirolarının en az % 25 civarındaki kısmının ihracata dönük olması gerekmektedir.
